U zdrowego człowieka tętno nie jest za wysokie, ani za niskie. Zaburzenia pulsu mogą wskazywać na choroby układu krążenia. Dlatego jeżeli masz jakieś niepokojące objawy, to nie powinieneś ich bagatelizować. Zachęcamy Cię do monitorowania poziomu Twojego tętna. Wtedy będziesz mógł odpowiednio wcześnie zareagować i jeżeli uznasz to za konieczne pójść do lekarza specjalisty. W tym artykule powiemy Ci, jakie powinno być prawidłowe tętno i w jaki sposób je zmierzyć w warunkach domowych.

    Co to jest tętno?

    Puls, czyli inaczej tętno to częstotliwość uderzeń serca w ciągu minuty. Jest to falisty ruch naczyń krwionośnych. Jest on zależny od skurczów serca oraz od sprężystości tętnic. Za wysoki puls, czyli powyżej 100 uderzeń na minutę nazywany jest tachykardią, czyli częstoskurczem. Natomiast puls poniżej 60 to bradykardia. Oba te wyniki są niepokojące i wymagają konsultacji z lekarzem specjalistą.

    W jaki sposób prawidłowo mierzyć tętno?

    Pamiętaj o tym, że sam możesz zmierzyć sobie tętno. Zawsze rób to po odpoczynku albo rano, zaraz po obudzeniu. Silne emocje i wysiłek fizyczny sprawiają, że wynik pomiaru zawsze będzie przekłamany. Pomiar tętna zazwyczaj wykonuje się na tętnicy promieniowej. Jest to jedno z większych naczyń krwionośnych. Znajduje się na nadgarstku.

    Do badania pulsu są odpowiednie również takie miejsca jak: tętnica szyjna zewnętrzna, tętnica ramienna, tętnica udowa, tętnica podkolanowa, tętnica grzbietowa stopy oraz tętnica podkolanowa. Najbardziej wyraźne bicie serca będziesz mógł wyczuć na lewym nadgarstku albo w zagłębieniu na szyi, tuż pod żuchwą.

    Żeby prawidłowo zmierzyć puls, musisz palcem środkowym oraz wskazującym ucisnąć nadgarstek albo szyję. Gdy już wyczujesz tętno, to musisz włączyć stoper i zacząć liczyć skurcze serca przez 15 sekund. Otrzymany wynik musisz pomnożyć przez cztery. Dopiero wtedy będziesz wiedział jaka jest częstotliwość bicia serca przez minutę.

    Tętno możesz zbadać również przy zastosowaniu ciśnieniomierza. Większość tego rodzaju urządzeń jest wyposażona w tę funkcję. Wtedy mankiet musisz założyć wokół ramienia trzy centymetry nad zgięciem łokciowym. Gdy już uruchomisz ciśnieniomierz, to będziesz mógł odczytać wynik. Odpada Ci przeliczanie czegokolwiek. Jeżeli chcesz mieć pewność, że wynik nie jest w żaden sposób przekłamany, to zachęcamy Cię do wykonania kilku pomiarów w parominutowym odstępie czasu.

    Jakie są prawidłowe normy tętna?

    Na częstotliwość pulsu może wpływać bardzo wiele czynników. Możemy tutaj wymienić na przykład: wiek, płeć, kondycję zdrowotną oraz styl życia. Wartości właściwego pulsu to odpowiednio: u płodu -110-115 uderzeń na minutę, u niemowląt- 130 uderzeń na minutę, u dzieci- 100 uderzeń na minutę, u młodzieży – 85 uderzeń na minutę. Natomiast u osób dorosłych norma to 70 uderzeń na minutę, a u osób w podeszłym wieku 60 uderzeń na minutę.

    Jak właściwie ocenić tętno?

    W czasie pomiaru tętna powinieneś uwzględnić kilka podstawowych czynników. Częstotliwość tętna nie jest jedynym istotnym wskaźnikiem. Nie tylko tętno decyduje o ogólnej kondycji zdrowotnej. Miarowość tętna to odstępy między skurczami serca oraz siła uderzeń. Możemy wyróżnić aż trzy nieprawidłowości, jeżeli chodzi o tętno. Są to: niemiarowość zupełna, niemiarowość ekstrasystoliczna oraz niemiarowość oddechowa.

    Napięcie tętna jest to opór tętnicy. Bada się go palpacyjne. Natomiast cecha tętna wynika z ciśnienia tętniczego. Możemy tutaj wyróżnić puls miękki (pulsus mollis) oraz twardy (pulsus dursus). Wypełnienie pulsu, czyli wysokość fali tętna to ilość krwi, która jest zgromadzona w tętnicy. Wypełnienie tętna wynika z różnicy skurczowo-rozkurczowej.

    Możemy wyróżnić na przykład puls wysoki, czyli pulsus altus, pulsus magnus. Jest to puls dobrze wypełniony. Jego przeciwieństwem jest puls mały, czyli pulsus parvus. Jeszcze inną odmianą tętna jest puls nierówny i dziwaczny, czyli pulsus paradoxus.

    Puls może być jeszcze nitkowaty albo naprzemienny. Tętno leniwe to dosyć płaska fala przy rozciągniętej różnicy skurczowo-rozkurczowej.

    Jakie choroby mogą być związane z za niskim albo za wysokim tętnem?

    Za wysoki puls to inaczej tachykardia. Mówimy o niej wtedy, gdy serce bije z częstotliwością powyżej 100 uderzeń na minutę.

    Najczęstsze przyczyny za wysokiego tętna to na przykład: stres, nerwica, używki, wysiłek fizyczny, wady serca, niedotlenienie, niewydolność serca, niewydolność krążenia, anemia, gorączka, infekcje, utrata krwi, odwodnienie, nadczynność tarczycy, hipoglikemia. przedawkowanie preparatów obniżających ciśnienie krwi, biegunka, rozedma, dychawica oskrzelowa, zakrzepy i zatory w krążeniu płucnym.

    Niski puls bardzo często występuje u osób, które intensywnie trenują na co dzień. Niskie tętno rzadko jest symptomem jakiejś poważnej choroby. Jednak jeżeli masz zawroty głowy albo zdarza Ci się tracić przytomność, to powinieneś jak najszybciej skontaktować się z lekarzem.  Za niski puls może być objawem niedoczynności tarczycy, chorób serca, zespołu chorego węzła zatokowego oraz chorób układu nerwowego.

    Strona ma charakter edukacyjny, nie stanowi i nie zastępuje porady lekarskiej. Redakcja serwisu dokłada wszelkich starań, aby informacje w nim zawarte były poprawne merytorycznie, jednakże decyzja dotycząca leczenia należy do lekarza. Redakcja serwisu nie ponosi odpowiedzialności wynikającej z zastosowania informacji zamieszczonych na stronach serwisu.