Szkarlatyna - objawy i leczenie

    Szkarlatyna, mimo powszechności leków, wciąż budzi w nas ogromny lęk. Co dokładnie skrywa się za jej nazwą? Jakie objawy daje szkarlatyna i jak ją leczyć? Tego dowiesz się z poniższego tekstu!

    Szkarlatyna – co to takiego?

    Bardzo często słyszy się, że szkarlatyna to bardzo niebezpieczne schorzenie. Niestety nie ma przeciwko niej skutecznej szczepionki, dlatego wzbudza tak dużą panikę. Czym dokładnie jest? Co skrywa się pod jej nazwą? Szkarlatyna zwana również płonicą to ostra, wysypkowa choroba zakaźna, którą wywołują paciorkowce z grupy A – Streptococcus pyogenes, a dokładniej mówiąc szkarlatyna jest skutkiem działania toksyn erytogennych typu A, B lub C produkowanych przez te bakterie.

    Bakterie wywołujące szkarlatynę przenoszone są przeważnie drogą kropelkową. Jednak do zakażenia może dojść również wtedy, gdy będziemy mieć kontakt z przedmiotami, których dotykała osoba chora. Płonica może wystąpić także wskutek kontaktu z osobami, które miały anginę spowodowaną przez paciorkowce.

    Szkarlatyna jest schorzeniem typowym dla dzieci. Najczęściej zapadają na nią dzieci w wieku przedszkolnym, w szczególności w okresie jesienno-zimowym. Jednak to nie stanowi reguły, a więc szkarlatyna może pojawić się także u osoby dorosłej. W tym miejscu warto jednak wspomnieć, że klasyczna szkarlatyna rozwinie się jedynie u osób, które są podatne na działanie toksyn, tzn. nie mają odporności przeciwko nim. U osób, które mają odporność, czyli są niewrażliwe na działanie toksyn, efektem zakażenia będzie angina paciorkowcowa.

    Objawy szkarlatyny

    Pierwsze objawy szkarlatyny zazwyczaj można zauważyć po pięciu dniach od kontaktu z paciorkowcem. Zaczyna się od bardzo wysokiej gorączki, sięgającej nawet do 40 stopni. Chorzy mogą zmagać się też z bólem głowy, bólem gardła, wymiotami, czy biegunką. Typowym objawem szkarlatyny są też powiększone i przekrwione migdałki, które dodatkowo mogą być pokryte białym nalotem.

    W początkowym okresie szkarlatyny również język bywa pokryty grubym, białoszarym nalotem. Z czasem nalot na języku znika, za to zaczynają się uwidaczniać zaczerwienione brodawki i przybiera on kolor malinowy. Szkarlatyna objawia się również powiększonymi i bolesnymi węzłami chłonnymi szyi.

    To jednak dopiero początek symptomów, które mogą świadczyć, że mamy do czynienia właśnie z tego typu schorzeniem. Szkarlatyna wiąże się też z charakterystyczną wysypką. Zazwyczaj pojawia się jednocześnie z gorączką, albo od jednego do trzech dni później. Wysypka ta jest bardzo drobna i przybiera kolor czerwony.

    Swoim wyglądem przypomina kaszkę. Wysypka pojawia się głównie na tułowiu oraz kończynach, w szczególności w tych miejscach, w których temperatura bywa wyższa – w pachwinach, w zgięciach rąk, jak również w zgięciach nóg.

    Po jakimś czasie od wystąpienia może zlać się w plamy. Przy szkarlatynie można także zaobserwować mocny rumień na twarzy – obejmuje on czoło oraz policzki. Również charakterystyczne jest schorzenie wysypki. Przy szkarlatynie skóra się łuszczy. Początkowo schodzi tylko z twarzy, później łuszczy się na ciele, a na końcu na nogach i rękach.

    Szkarlatyna o bardziej toksycznym przebiegu może wywołać zaburzenia układu krążenia, szmery skurczowe nad sercem, czy zapalenie mięśnia sercowego. Przy tego typu szkarlatynie może także dochodzić do utraty przytomności, powiększenia śledziony lub powiększenia wątroby.

    Zdarzają się przypadki, gdzie szkarlatyna ma przebieg septyczny. W tego typu przypadkach zaobserwować można duże zmiany w gardle oraz występuje zapalenie węzłów chłonnych szyjnych. To jednak nie wszystko, zdarzają się też przypadki, gdzie dochodzi do martwicy tkanek dna jamy ustnej (tzw. anginy Ludwiga), bakteriemii, czy sepsy (posocznica).

    Wyróżnia się jeszcze jedną postać szkarlatyny – płonicę przyranną. Mamy z nią do czynienia wtedy, gdy do zakażenia dochodzi przez uszkodzoną skórę. Jej symptomy są podobne do tych, jakie daje klasyczna szkarlatyna, ale u chorego nie występuje angina.


    Szkarlatyna – leczenie

    Szkarlatyna z reguły daje bardzo charakterystyczne objawy, dzięki czemu może szybko ją zdiagnozować. Czasami jednak może rozszerzyć diagnostykę i zlecić dodatkowe badania. Przede wszystkim mowa tutaj o morfologii. Samo leczenie opiera się na antybiotykoterapii, która trwa od 10 do 14 dni.

    Na ten czas zaleca się pozostanie w domu. W tym czasie lekarz najczęściej zaleca przyjmowanie penicyliny. Leczenie szkarlatyny polega również na łagodzeniu symptomów schorzenia, co oznacza, że lekarz może także zalecić przyjmowanie leków przeciwgorączkowych.

    Oprócz tego istotne jest, by odpowiednio nawadniać organizm. Lekarz tylko w trudniejszych przypadkach zwykle zaleca hospitalizację, jak również wtedy, gdy dojdzie do powikłań po schorzeniu.

    Dobre leczenie opiera się również na odpowiednim przygotowaniu miejsca, w którym się przebywa. Powinno być ono regularnie wietrzone. Co więcej, jeśli u chorego występuje gorączka i intensywne poty, należy częściej zmieniać piżamę oraz pościel. Poza tym wskazany jest odpoczynek oraz przyjmowanie dużej ilości płynów.


    Strona ma charakter edukacyjny, nie stanowi i nie zastępuje porady lekarskiej. Redakcja serwisu dokłada wszelkich starań, aby informacje w nim zawarte były poprawne merytorycznie, jednakże decyzja dotycząca leczenia należy do lekarza. Redakcja serwisu nie ponosi odpowiedzialności wynikającej z zastosowania informacji zamieszczonych na stronach serwisu.

    konsultacja internistyczna