Mononukleoza - objawy i leczenie

    Coraz częściej mówi się o mononukleozie. Tylko czym właściwie jest to schorzenie? Jak rozpoznać mononukleozę? Jak ją leczyć? Tego dowiesz się z poniższego tekstu!

    Mononukleoza – co to takiego?

    Mononukleoza jest chorobą wirusową, którą wywołuje najczęściej wirus należący do grupy wirusów opryszczki Epsteina-Barr (EBV). Schorzenie to bywa również nazywane chorobą pocałunków, gdyż można się nim zarazić poprzez kontakt z płynami ustrojowymi.

    I tak do zakażenia może dojść poprzez pocałunek, jak również korzystanie z tych samych przedmiotów (w tym między innymi kubków, butelek, czy naczyń). Jednak do zakażenia może dojść również poprzez transfuzję zakażonej krwi, przeszczep zakażonego szpiku, czy nawet przeszczep narządów wewnętrznych, które są objęte zakażeniem.

    Na mononukleozę zazwyczaj chorują dzieci w wieku przedszkolnym, gdzie wystarczy, by dzieliły się posiłkiem, czy wymieniały zabawkami z nosicielem wirusa. W grupie ryzyka znajduje się także młodzież w okresie dojrzewania. Właśnie w tym czasie zdarzają się zwykle pierwsze pocałunki i bliższe kontakty z rówieśnikami, więc bardzo łatwo o zarażenie. Zdecydowanie rzadziej mononukleoza występuje u dzieci do drugiego roku życia oraz u dorosłych, którzy ukończyli 40. rok życia.

    Mononukleoza – objawy

    Początkowe objawy mononukleozy przypominają grypę, czy przeziębienie. Osoba chora odczuwa zwykle bóle mięśni, czuje się zmęczona i osłabiona. Pogarsza się również jej samopoczucie. Z czasem pojawia się wysoka gorączka, która zwykle przekracza 38,5°C. Gorączka może utrzymać się nawet przez dwa tygodnie, zupełnie inaczej, niż przy typowych infekcjach wirusowych.

    Współtowarzyszącymi objawami może być stan zapalny gardła i migdałków podniebiennych, na których zauważyć można nalot w białym kolorze. Innym objawem jest powiększenie węzłów chłonnych. U niektórych chorych może nawet wystąpić obrzęk twarzy, szczególnie w okolicy powiek i nasady nosa. W przebiegu mononukleozy często dochodzi też do powiększenia wątroby oraz śledziony.  Zdarzają też przypadki, w których chory odczuwa silne bóle brzucha, czy utrata apetytu.

    Mononukleoza – diagnostyka i leczenie

    Jeżeli zaobserwujemy u siebie objawy, o których mowa wcześniej, to powinniśmy jak najszybciej zgłosić się do lekarza rodzinnego. Zazwyczaj już na podstawie występujących dolegliwości lekarz jest w stanie ocenić, czy faktycznie mamy do czynienia z mononukleozą. Jednak pomocniczo może zlecić odpowiednie badania, w tym między innymi morfologię krwi z rozmazem, ASPAT i ALAT.

    Jeśli chodzi o samo leczenie, to prawda jest taka, że nie istnieją żadne typowe dla tej przypadłości metody terapii. Lekarz zazwyczaj zaleca leczenie podobne, jak w przypadku leczenia typowych infekcji wirusowych. Przede wszystkim mowa tutaj o leczeniu polegającym na łagodzeniu objawów. Dlatego też w pierwszej kolejności lekarz zaleci przyjmowanie środków obniżających gorączkę oraz uśmierzające ból. Bardzo dobre efekty daje przyjmowanie leków, w których składzie znajduje się paracetamol (np. Panadol, Apap, Codpiar czy Paracetamol Hasco).

    Leczenie mononukleozy polega także na przyjmowanie leków przeciwzapalnych, gdyż to właśnie one radzą sobie z procesami zapalnymi w obrębie błon śluzowych. Dzięki temu obrzęki się zmniejszą, złagodzą się również dolegliwości bólowe i udrożnią się drogi oddechowe. To jednak nie koniec zalet przyjmowania leków przeciwzapalnych, gdyż mniejsze obrzęki i złagodzenie dolegliwości bólowych sprawi, że o wiele łatwiej będzie przyjmować pokarmy.

    W przypadku bólu gardła lekarz może zasugerować stosowanie tabletek do ssania. Nawet te najbardziej znane tabletki, jak Cholinex, Tantum Verde, czy Neo-Angin mogą sprawić, że złagodzi się ból gardła. Bardzo dobre efekty dają także spraye oraz płukanki. Co ciekawe, płukanki na ból gardła można nawet wykonać ze składników, które mamy w domowej spiżarni. O czym mowa? Na ból gardła bardzo pomocne okazują się płukanki na bazie soli kuchennej, wody utlenionej, jak również napary z ziół (w tym między innymi z szałwii, rumianku i tymianku).

    W czasie choroby zaleca się również odpoczynek oraz unikanie wysiłku fizycznego, więc warto by chory przez kilka dni pozostał w domu. Poza tym należy pamiętać o częstym nawadnianiu organizmu, a więc piciu dużej ilości płynów, gdyż wysoka gorączka może prowadzić do odwodnienia. Zaleca się także stosowanie diety lekkostrawnej, bogatej w witaminy, białka oraz węglowodany.

    W większości przypadków mononukleoza zwykle ustępuje samoistnie po 3-4 tygodniach. Rzadko wymaga hospitalizacji.

    Mononukleoza – powikłania

    Powikłania po mononukleozie występują bardzo rzadko, ale jeśli już się zdarzają, to mają zwykle ciężki przebieg. Wśród najczęściej występujących powikłań wymienia się zapalenie wątroby, pęknięcie śledziony, zajęcie szpiku kostnego, jak również zapalenie mięśnia sercowego wraz z tkankami otaczającymi serce. Wskutek mononukleozy może też dojść do upośledzenia drożności dróg oddechowych, co jest związane ze stanami zapalnymi gardła. To jednak nie wszystko, gdyż może dojść także do powikłań neurologicznych, w tym między innymi do wystąpienia padaczki, zapalenia mózgu, zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych, jak również porażenia nerwów czaszkowych.

    W najgorszych przypadkach mononukleozy dochodzi do rozwoju chłoniaka Burkitta, raka nosogardła, ziarnicy złośliwej, chłoniaka ośrodkowego układu nerwowego oraz raka migdałków podniebiennych.


    Strona ma charakter edukacyjny, nie stanowi i nie zastępuje porady lekarskiej. Redakcja serwisu dokłada wszelkich starań, aby informacje w nim zawarte były poprawne merytorycznie, jednakże decyzja dotycząca leczenia należy do lekarza. Redakcja serwisu nie ponosi odpowiedzialności wynikającej z zastosowania informacji zamieszczonych na stronach serwisu.

    lekarz rodzinny online