Borelioza - objawy i leczenie

    Borelioza to podstępna i ciężka do rozpoznania choroba. Czym się objawia? Jak się ją leczy? Tego dowiesz się z poniższego tekstu!

    Borelioza – czym jest?

    Borelioza zwana jest również chorobą z Lyme oraz krętkowicą kleszczową, to stosunkowo nowe schorzenie. Za jej powstanie odpowiadają bakterie zaliczane do krętków z rodzaju Borrelia burgdorferi, afzelii i garinii. Bakterie te mogą występować w różnych postaciach – najczęściej są to krętki, ale spotkać się także można z bakteriami w formach przetrwalnikowych (np. w postaci cyst).

    Boreliozę przenoszą kleszcze i to ich ukąszenie sprawia, że infekcja może przeniknąć do ludzkich komórek (makrofagów, limfocytów, fibroblastów) i tam żyć. Oczywiście nie jest powiedziane, że każde ukąszenie kleszcza skutkuje schorzeniem. Aby jednak wykluczyć taką ewentualność, warto jak najszybciej zgłosić się do lekarza i sprawdzić, czy doszło do zakażenia.

    Jakie są objawy boreliozy?

     Borelioza dzieli się na dwie fazy – fazę wczesną i fazę późną. Bez względu na rodzaj i stopień zaawansowania zwykle atakuje tkankę nerwową, mięśniową oraz łączną.

    Pierwsze objawy (faza wczesna miejscowa, ograniczona) choroby zauważyć można w ciągu 1-3 tygodni od ukąszenia kleszcza. Wówczas wystąpić mogą zmiany na skórze w postaci tzw. rumienia wędrującego, czyli lekko wypukłego i ciepłego zaczerwienienia o średnicy od kilku do kilkunastu centymetrów, które przy dotykaniu wywołuje ból. Typowy rumień po ukąszeniu kleszcza jest jaśniejszy od środka, a ciemniejszy na zewnątrz.

    W tej fazie możemy zauważyć także inne objawy, przypominające te znane nam z grypy, czyli podwyższona temperatura, osłabienie, brak apetytu, czy ból mięśni. Jeśli nie zostaną podane odpowiednie leki, wówczas schorzenie przechodzi w fazę rozsianą. W ciągu 2 tygodni do kilku miesięcy występują objawy wtórne. Na tym etapie bardzo charakterystyczny jest ból stawów, zaburzenia neurologiczne, jak również zaburzenia kardiologiczne.

    Po około roku od zakażenia borelioza przechodzi w postać przewlekłą. W tej fazie lista objawów schorzenia jest bardzo długa. Przede wszystkim zauważyć można objawy neurologiczne, jak również ból stawów, tiki mięśni, czy sztywność stawów. Osoby zmagające się ze schorzeniem w fazie przewlekłej często skarżą się na bóle głowy, czy ból gardła.

    Może występować także gorączka czy dreszcze. To jednak tylko początek typowych objawów. Chory może mieć problemy z widzeniem (podwójne widzenie), jak również problemy z mówieniem, czy orientacją przestrzenną. Pojawiają się zawroty głowy, a nawet paraliż mięśni twarzy.

    W tym miejscu warto również wspomnieć, że borelioza może obejmować układ nerwowy i stanowi 15-40% spośród wszystkich przypadkach tego schorzenia. Jej objawy mogą wystąpić dopiero kilka lat po ukoszeniu kleszcza i przybierać na sile.

    Chory może podwójnie widzieć, mieć paraliż mięśni twarzy, zawroty głowy, problemy z mówieniem, orientacją przestrzenną. Typowymi objawami dla tego typu boreliozy są drżenia mięśni, bóle korzeniowe, drgawki, problemy z koncentracją i zaburzenia pamięci.

    U chorych zaobserwować można także porażenia nerwów czaszkowych, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, czy zapalenie mózgu. Czasami występują także objawy encefalopatii, czyli zaburzenia intelektu (otępienia) oraz zaburzenia charakterologiczne.

    Borelioza – leczenie

    Standardowe metody leczenia boreliozy we wczesnym stadium opierają się na antybiotykach przyjmowanych doustnie. Jeśli schorzenie obejmuje centralny układ nerwowy, wtedy lekarz może zalecić antybiotyk podawany dożylnie przez okres od 14 do 28 dni. Jest to jeden z lepszych sposobów na wyeliminowanie infekcji, choć dla chorych oznacza dłuższy proces rekonwalescencji. Warto w tym miejscu wspomnieć, że antybiotyki dożylne mogą powodowa działania niepożądane. Najczęściej dochodzi do zmniejszenia ilości krwinek białych, czy zakażenia innymi organizmami opornymi na antybiotyki, czy do ciężkiej biegunki.

    Wcześnie rozpoznana borelioza da się wyleczyć, co oznacza, że chory może wrócić do zdrowia. Przebieg leczenia może trwać od kilku tygodniu do kilkunastu miesięcy ( 18 miesięcy). Powszechnie stosowanymi antybiotykami w leczeniu doustnym są: doksycyklina, amoksycylina lub aksetyl cefuroksymu. Chorzy zmagający się ze schorzeniami neurologicznymi lub sercowymi mogą wymagać dożylnego leczenia antybiotykami i w takich przypadkach lekarz może zalecić penicylinę lub ceftriakson.

    Jeśli borelioza nie zostanie szybko rozpoznana, to infekcja rozprzestrzenia się w organizmie, a to może prowadzić do rozwoju innych schorzeń, w tym np. problemów z  układem nerwowym lub sercem. W takich przypadkach lekarz może zalecić leczenie szpitalne. W ramach leczenia szpitalnego kontroluje się całym organizm w celu wykrycia uszkodzeń, które spowodowała borelioza i dostosowanie odpowiedniej terapii.

    Warto dodać, że medycyna stale się rozwija, a badania nad boreliozą trwają. W praktyce oznacza to, że na rynek wprowadzanych jest coraz więcej nowych sposobów diagnostycznych oraz samego leczenia boreliozy.


    Strona ma charakter edukacyjny, nie stanowi i nie zastępuje porady lekarskiej. Redakcja serwisu dokłada wszelkich starań, aby informacje w nim zawarte były poprawne merytorycznie, jednakże decyzja dotycząca leczenia należy do lekarza. Redakcja serwisu nie ponosi odpowiedzialności wynikającej z zastosowania informacji zamieszczonych na stronach serwisu.

    pytanie do lekarza online